Begin jaren ’80 toen ik in Lundazi, in het oosten van Zambia voor de klas stond werd ik voor het eerst van mijn leven geconfronteerd met een ‘aardbeving’. Ik zet het maar tussen aanhalingstekens want zo schokkend was het nu ook weer niet. Maar de aardbeving was wel voel- en hoorbaar. De leerlingen in de klas grepen dit aan om naar buiten te lopen en riepen ‘chidindinde’. En dat was ook het geluid dat het maakte. Niet wetend wat er aan de hand was stond ik ineens voor een lege klas. Dus gevraagd wat er aan de hand was, vertelden ze dat het een aardbeving was geweest. Achteraf had ik een lichte trilling gevoeld en eigenlijk niets gehoord. In de jaren erna heb ik het nog verschillende keren meegemaakt. Ik weet ook nu niet of ik chidindinde goed spel, ik denk dat het chiTumbuka is, maar ik kan het niet meer terugvinden. Vandaar dat ik het chiNyanja woord cibvomezi gebruik.

Mai Mahiu

Ik moest er aan terugdenken nadat ik het bericht: ‘Afrika dreigt in tweeën te splitsen‘ had gelezen. In het bericht wordt aangegeven dat de Hoorn van Afrika van het continent afbreekt, ergens in de komende miljoenen jaren. En dat daarvoor dan oceaan terugkomt. Er zijn al vele tekenen van dit proces – niet alleen wat ik zelf meemaakte – maar kortgeleden stortte het toeristische Keniaanse dorpje Mai Mahiu weg in nadat er een vulkanische breuklijn was ontstaan.

Grote scheur

Op de kaart is duidelijk te zien dat de ‘Great Rift’ een scheur trekt door Oost Afrika. De Somalische plaat is 2,5 cm van de andere plaat afgeschoven en in de toekomst zal er ook een afscheiding ontstaan van de Nubische plaat. Per jaar drijven deze platen met zo’n 45 millimeter uit elkaar. Oorzaak is de mantelpluim, die de hitte van de kern van de aarde naar de korst brengt. Aardbevingen en vulkanisme zijn wereldwijd het gevolg van deze tektonische bewegingen en de daardoor ontstane spanningen. Het valt dus te verwachten dat er, afhankelijk van de intensiteit van de spanningen, meer berichten zoals die over de Mai Mahiu weg in Kenia zullen verschijnen. Al valt er over de intensiteit ervan nu niets te zeggen.

Peter Lindhoud